Kruiden en veiligheid – verantwoord omgaan met kruiden
Kruiden en veiligheid is een onderwerp waar veel verschillende meningen over bestaan. Wie zich verdiept in kruiden komt al snel uiteenlopende adviezen en ervaringen tegen. Wat voor de één vanzelfsprekend is, kan door een andere kruidenkenner heel anders worden benaderd.
Hoe weet je dan wat verstandig is?
Bij Supporting Herbs vinden we het belangrijk om niet alleen te vertellen over de mogelijkheden van kruiden, maar ook aandacht te besteden aan veilig en bewust gebruik. Want natuurlijk betekent niet automatisch dat iets voor iedereen en in iedere hoeveelheid geschikt is.
Daarom delen we op deze pagina een aantal algemene uitgangspunten die kunnen helpen om bewuster met kruiden en kruidenproducten om te gaan.
Wat zijn inhoudsstoffen van kruiden?
Elke plant bestaat uit een groot aantal verschillende stoffen. Denk aan een boom, struik, bloem, blad, wortel of zaad. De samenstelling verschilt per plant en kan ook per plantonderdeel verschillen.
Deze natuurlijke stoffen noemen we inhoudsstoffen.
Voor de plant zelf hebben deze stoffen verschillende functies. Sommige spelen bijvoorbeeld een rol bij de groei, geur, smaak, bescherming of interactie met de omgeving.
Voor mensen zijn inhoudsstoffen interessant vanwege hun eigenschappen en de manier waarop ze binnen de traditionele kruidkunde worden beschreven.
Voorbeelden van stoffen die in planten kunnen voorkomen zijn onder andere:
vitamines en mineralen;
slijmstoffen;
bitterstoffen;
etherische oliën;
looistoffen;
flavonoïden;
alkaloïden;
andere plantaardige verbindingen.
Welke stoffen aanwezig zijn, verschilt sterk per kruid.
Kruiden bevatten meer dan alleen gewenste stoffen
Bij het gebruik van kruiden is het belangrijk om naar het hele plaatje te kijken.
Een plant kan verschillende natuurlijke stoffen bevatten. Niet iedere stof is automatisch wenselijk of geschikt voor menselijke consumptie. Sommige planten bevatten bijvoorbeeld stoffen die bij een bepaalde hoeveelheid of bij verkeerd gebruik ongewenste effecten kunnen hebben.
Dat is één van de redenen waarom het belangrijk is om kruiden niet zomaar als volledig onschuldig te beschouwen.
Ook de hoeveelheid, concentratie, bereidingswijze en gebruiksduur kunnen een verschil maken.
Een kruid dat je af en toe als onderdeel van een maaltijd gebruikt, is niet automatisch vergelijkbaar met een geconcentreerd kruidenextract.
Van kruid naar geconcentreerd extract
Een belangrijk uitgangspunt bij kruidenveiligheid is het verschil tussen een heel kruid en een geconcentreerde kruidenbereiding.
Wanneer je een kruid gebruikt als voedingsmiddel, bijvoorbeeld verwerkt in een gerecht, krijg je een andere hoeveelheid en samenstelling binnen dan wanneer je hetzelfde kruid verwerkt tot een tinctuur, extract of ander geconcentreerd product.
Bij een extract worden bepaalde stoffen uit het plantmateriaal gehaald en geconcentreerd in een draagvloeistof.
Daarom is het verstandig om niet automatisch te denken:
“Als een kruid veilig is als thee of als voedingsmiddel, is iedere geconcentreerde vorm daarvan ook veilig.”
Dat hoeft namelijk niet zo te zijn.
Voorbeeld: brandnetel
Brandnetel is een mooi voorbeeld om te laten zien waarom vorm, hoeveelheid en bereidingswijze belangrijk zijn.
Brandnetel kan als voedingsmiddel worden gebruikt, bijvoorbeeld in een gerecht. Ook wordt brandnetel traditioneel gebruikt voor kruidenthee.
Wanneer je van hetzelfde kruid een geconcentreerd extract maakt, verandert de manier waarop je de bestanddelen uit de plant binnenkrijgt.
Bij een tinctuur worden kruiden gedurende een bepaalde periode in een vloeistof, bijvoorbeeld alcohol, getrokken. De vloeistof neemt daarbij verschillende oplosbare bestanddelen uit het plantmateriaal op.
Een tinctuur is daardoor niet hetzelfde als een kop kruidenthee.
Waarom alcohol wordt gebruikt voor tincturen
Alcohol wordt al lange tijd gebruikt voor het maken van kruidenextracten. Een alcoholisch extract kan andere bestanddelen uit een plant opnemen dan bijvoorbeeld alleen water.
Welke stoffen uiteindelijk in een extract terechtkomen, hangt onder andere af van:
het gebruikte kruid;
welk plantdeel wordt gebruikt;
vers of gedroogd plantmateriaal;
het alcoholpercentage;
de duur van het trekken;
de bereidingswijze.
Een tinctuur is daarom een geconcentreerde kruidenbereiding en moet ook als zodanig worden beschouwd.
Dosering en concentratie zijn belangrijk
Bij kruidenproducten is het belangrijk om onderscheid te maken tussen een kruid, thee, poeder, extract en tinctuur.
Een hogere concentratie betekent niet automatisch dat een product beter is. Het betekent vooral dat je anders met het product moet omgaan.
Volg daarom altijd de gebruiksaanduiding en waarschuwingen op het etiket van het betreffende product. Gebruik niet zomaar de dosering van het ene kruidenproduct voor een ander product.
Ook de persoonlijke situatie kan van belang zijn.
Kruiden en medicijnen
Kruidenproducten kunnen een wisselwerking hebben met geneesmiddelen. Sommige combinaties kunnen ervoor zorgen dat een medicijn sterker of juist minder sterk werkt. De NVWA waarschuwt daarom expliciet voor mogelijke wisselwerkingen tussen kruidensupplementen en medicijnen.
Gebruik je medicijnen, ben je zwanger of geef je borstvoeding, heb je een aandoening of twijfel je over het gebruik van een kruidenproduct? Bespreek het gebruik dan vooraf met een arts, apotheker of andere bevoegde zorgprofessional.
Stop bovendien niet op eigen initiatief met voorgeschreven medicatie omdat je een kruidenproduct wilt gaan gebruiken.
Natuurlijk betekent niet automatisch risicoloos
Dit vinden wij bij Supporting Herbs een belangrijk uitgangspunt.
Natuurlijke producten kunnen waardevol zijn, maar natuurlijke producten zijn niet per definitie zonder risico.
Ook bij kruiden is het belangrijk om te kijken naar:
welk kruid je gebruikt;
welk plantdeel wordt gebruikt;
de bereidingsvorm;
de concentratie;
de hoeveelheid;
de gebruiksduur;
je persoonlijke omstandigheden;
mogelijke wisselwerkingen met medicijnen.
Door hier bewust mee om te gaan, kun je beter geïnformeerde keuzes maken.
Onze visie op veilig werken met kruiden
Bij Supporting Herbs willen we kruidenkennis op een praktische, nuchtere en verantwoorde manier delen.
Wij vinden het belangrijk om niet alleen te vertellen wat er volgens traditionele kruidenkennis over een plant wordt gezegd, maar ook aandacht te besteden aan de grenzen van het gebruik.
Onze informatie is bedoeld om je meer inzicht te geven in kruiden, hun inhoudsstoffen, bereidingswijzen en aandachtspunten. Het is geen vervanging voor een medische diagnose, behandeling of persoonlijk advies van een arts of andere bevoegde zorgprofessional.
Bij de verkoop en online presentatie van kruidenproducten houden we rekening met de geldende regels rondom voedings- en gezondheidsclaims. De NVWA geeft aan dat gezondheidsclaims wetenschappelijk onderbouwd en toegestaan moeten zijn en dat medische claims bij levensmiddelen niet zijn toegestaan.
Meer leren over kruiden?
Wil je meer weten over kruiden, tincturen, kruidenthee, etherische oliën en natuurlijke verzorgingsproducten?
Bij Supporting Herbs combineren we kruidenkennis met praktische ervaring. Naast ons assortiment verzorgen we ook workshops waarin je kruiden niet alleen leert kennen, maar ze ook kunt bekijken, ruiken, proeven en zelf verwerken.
Heb je een vraag over een specifiek kruid of kruidenproduct? Neem dan gerust contact met ons op.
Supporting Herbs – kennis over kruiden, bewust omgaan met natuurlijke producten.
